تعداد قابل ملاحظه ای از کنه کش ها برای مبارزه با کنه تارتن دو نقطه ای (Tetranychus urticae Koch) و کنه قرمز اروپائی (Panonychus ulmi Koch) درختان سیب در کشور استفاده می شود. تاثیر دز های 4/0، 5/0 و 6/0 در هزار کنه کش جدید SC 240 Spirodiclofen در مقایسه با کنه کش های Fenazoquen 20% SC به عنوان بالغ کش با دز نیم در هزار و تخم کش Clofentazine 50% SC با دز یک در هزار، علیه مراحل تخم و فعال کنه قرمز اروپائی و مراحل فعال کنه تارتن دو نقطه ای در باغ ها ی سیب مناطق چناران مشهد، سمیرم، مشکین شهر، ارومیه و کرج در سال 1382 مورد مطالعه قرار گرفت.طرح آماری کرت های خرد شده با مقدار محلول پاشی مساوی روی هر درخت در تمامی  مناطق استفاده شد. میانگین جمعیت مراحل مختلف در نوبت های یک روز قبل و 3، 7، 14 و 25 روز بعد از سم پاشی و پس از تبدیل داده ها به درصد تلفات، مورد تجریه آماری قرار گرفتند. درصد کارائی تیمارها بر جمعیت فعال کنه قرمز اروپائی جز تیمار کلوفنتزین بیش از 80% بود و دزهای 5/0 و 6/0 در هزار از کنه کش اسپیرو دایکلوفن بیشترین تلفات را در تهران و آذربایجان غربی داشتند و بالاترین مرگ و میر به مقدار 29/92% در تهران بدست آمد. روند افزایش تاثیر تیمارها پس از هفت روز در تمامی مناطق جز برای اصفهان و کاهش تاثیر آن ها از چهارده روز بعد از محلول پاشی نیز مشاهده شد ولی بیشترین کارایی بیست و پنج روز بعد از سم پاشی به مقدار 7/87% در خراسان ثبت شد. تاثیر تخم کشی کلوفنتزین بر جمعیت تخم کنه قرمز اروپایی در مقایسه با سایر تیمارها کمتر بود. عملکرد تیمارها بر دو سطح آلودگی جمعیت فعال کنه قرمز اروپایی متفاوت و پایدارترین تاثیر در اواخر بهار در مقایسه با تابستان بدست آمد. تاثیر تیمارها با وجود تراکم چندین برابری جمعیت فعال کنه تارتن دو نقطه ای روی برگ درختان سیب در اصفهان در مقایسه با تهران (08/2 تا 43/3) کارایی بیشتری داشت. بیشترین کنترل تیمارها برای فنازوکوئین با 15/96% در اصفهان و دز 6/0 در هزار اسپیرودایکلوفن با 14/86% در تهران حاصل شد.

در بررسی های انجام شده در سال های 1386-1384 روی کنه های گیاهی درختان میوه استان های خراسان (رضوی، شمالی و جنوبی) یک گونه کنه گال زا از روی درختان توت سفید Morus alba (Moraceae)جمع آوری گردید. در تعدادی از درختان میزبان، شاخه هایی با جوانه های متورم و بدون برگ مشاهده شد. با هدف تشخیص قطعی، جوانه ها جدا و به طور مستقیم کنه ها جداسازی گردید. نمونه ها در محلول های شفاف کننده نگهداری و اسلاید میکروسکوپی تهیه و نسبت به تشخیص آن ها به کمک منابع علمی جدید اقدام شد. نتایج نشان داد کنه مذکور به نام Aceria mori متعلق به خانوادهEriophyidae  می باشد. این اولین گزارش از وجود این کنه از ایران می باشد. روش های لازم جهت جلوگیری از انتشار کنه به نهال سالم و درختان مسن نیز بررسی شد.

کنه تارتن دو لکه­ای و کنه قرمز اروپایی از آفات مهم باغ­های سیب در کشور محسوب می­شوند. تلفیق کنترل شیمیایی زمستانه، بهاره و کنترل زراعی (شخم زمستانه) در باغ­های استان­های تهران، اصفهان، آذربایجان شرقی و غربی در قالب چند تیمار اجرا شد. در کنترل زمستانه زمانی که نوک جوانه ها سبز شدند، با مشاهده آلودگی متوسط تا زیاد تخم کنه قرمز (80-100 در دو متر از سرشاخه­ها) از کنه­کش­های آبامکتین، کلوفنتزین، تترادیفون، هگزی­تیازوکس همراه با روغن ولک، ترکیب هگزی­تیازوکس + دایابون و روغن ولک دو درصد استفاده شد، در هر استان، کنترل شیمیایی بهاره (انویدور اسپید (4/0 در هزار) و سایفلومتوفن (یک در هزار) و آبامکتین (5/0 در هزار)) با مشاهده سه تا پنج کنه قرمز یا کنه تارتن در سطح برگ انجام شد. در زمستان و اوایل بهار برای از بین بردن مراحل زمستان­گذران کنه تارتن دو لکه­ای، در هر چهار استان مورد بررسی، شخم زمستانه انجام و نسبت به شاهد مقایسه شد. داده های هواشناسی در سال انجام آزمایش به تفکیک بررسی شد. درصد تلفات 54-86 درصدی در جمعیت تخم زمستان­گذران کنه قرمز در تیمارهای مختلف مشاهده شد. درصد تلفات جمعیت کنه­ قرمز اروپایی در استان اصفهان، در صورت استفاده از انویدور اسپید، سایفلومتوفن و آبامکتین در کنترل شیمیایی بهاره به ترتیب 28/72، 46/82 و 88/74 درصد و درصد تلفات کنه تارتن دو لکه ای 18/68 ، 43/79 و 18/77 درصد بوده است. در استان تهران هم آفت کش­های مذکور باعث 75/78، 54/76 و 27/73 درصد تلفات در تعداد کنه­ قرمز اروپایی و 75/68، 56/80 و 37/79 درصد در تعداد کنه تارتن دو لکه ای 30 روز بعد از تیمار شدند. در آذربایجان غربی در صورت استفاده از انویدور اسپید و سایفلومتوفن به ترتیب 39/85 و 27/92 درصد تلفات جمعیت کنه­ قرمز اروپایی و 29/81 و 27/92 درصد تلفات کنه تارتن دو لکه ای گزارش شد. در استان آذربایجان شرقی، تیمار کنه­کش­ها در قالب برنامه مدیریت آفات (مهار کرم سیب و سفیدک­ها) صورت گرفت و کنه­کش­های انویدور اسپید و سایفلومتوفن در مهار کنه­های درختان سیب کاربرد داشتند. تفاوت در زمان طغیان کنه تارتن دو لکه ای و کنه قرمز اروپایی به دلیل شرایط متفاوت آب و هوایی در مناطق مورد بررسی بوده است. تفاوت در درصد تلفات کنه های زیان­آور به دلیل تغییر دما در زمستان سال قبل در مناطق مورد بررسی بوده است. تأثیر شخم زمستانه باعث 36-61 درصد مهار کنه تارتن شده است. کنترل زمستانه تأثیر قابل قبولی در مهار کنه قرمز اروپایی و کنترل بهاره تأثیر مشابهی در مهار کنه تارتن دو لکه­ای نشان داد.

استفاده کنه کش ها از گروه های شیمیایی جدید در تناوب مصرف علیه کنه های آفت از کاهش کارائی آنها جلوگیری می کند. در این بررسی، تاثیر غلظت های 2/0 و 3/0 در هزار کنه کش جدید انویدور اسپید 24% اس سی با کنه کش های آلی، سموم گیاهی، معدنی و دترجنت (شوینده) علیه جمعیت فعال کنه قرمز مرکبات در شرق و غرب استان مازندران مطالعه شد. محلولپاشی تیمارها با ملاحظه میانگین جمعیت 5 کنه فعال در سطح فوقانی 30 % نمونه برگ ها انجام شد. کارائی هر تیمار از طریق جمع آوری تصادفی تعداد 48 نمونه برگ و شمارش جمعیت زنده کنه در سطح فوقانی برگ در فواصل یک روز قبل و 3، 7، 14 و 21 روز بعد صورت گرفت. تاثیر سوء تیمارها روی دشمنان طبیعی با شمارش جمعیت آنها یک روز قبل و در مقایسه با 21 روز بعد و برای تعیین خسارت کمی کنه از توزین 16 پرتقال برای هر تیمار یک ماه بعد از محلولپاشی در سه نوبت به فاصله یک ماه تکرار شد. نتایج تلفات کنه از تاثیر هر دو غلظت انویدور-اسپید تا نوبت 21 روز بعد با کنترل کنه آفت همراه شد و میانگین بالای 18/01 جمعیت کنه روی هر برگ در کارائی انوایدور اسپید خللی ایجاد نکرد. تلفات کنه از تاثیر کنه کش های ارگانیک (بایومایت، مایع معدنی سیلیکون، دترجنت) و آلی (انویدور، آبامکتین، اورتوس) در شرق نسبت به غرب استان بیشتر بود. بیشترین کاهش دشمنان طبیعی از تاثیر غلظت 0. 3 در هزار انویدور-اسپید و بایومایت و کمترین برای دترجنت ملاحظه شد. اثرات سوء تیمارها روی کنه اوریباتیده (Scheloribates sp. ) کم و برای کنه های شکارگر (Amblyseius herbicolus, Typhlodromus caspiansis) بیشتر مشاهده شد. خسارت کمی کنه روی وزن میوه تفاوت معنی داری (p>0. 05) در بین تیمارها نداشت. با استفاده از غلظت کمتر انویدور اسپید در شروع فعالیت کنه آفت تا 33 درصد از مصرف آن صرفه جویی خواهد شد.

کنه های تارتن درمیان آفات رز گلخانه ای، بیشترین دوره خسارت و مقاومت را به سموم ایجاد می کنند و بکارگیری تناوب مصرف کنه-کش های جدید و موثر در کاهش پدیده مقاوت توصیه می شود. در این بررسی تاثیر غلظت 4/0 و 5/0 در هزار کنه کش فلوفنزین (flumite 20% SC)، غلظت 8 و10 در هزار سم گیاهی دایابون-3 (Dayabon-3) با کنه کش های آبامکتین (vertimec, 1. 8% EC)، هگزی تیازوکس (nissorun 10% EC)، اتوکسازول (barque 10% EC) در گلخانه های رز و علیه جمعیت کنه تارتن دو لکه ای در تهران، محلات و اصفهان در سال 1394 ارزیابی گردید. از بوته های رز کشت شده در گلدان در یک ردیف 10 متری در طرح کاملا تصادفی با سه تکرار استفاده شد. از برگ شاخه های خمیده و عمودی بوته های رز در فواصل هفت روز نمونه برداری انجام و با مشاهده میانگین 3 کنه فعال در 30 % نمونه برگ ها اقدام به سم پاشی تیمارها شد. کارائی تیمارها با جمع آوری تصادفی 30 نمونه برگ و با شمارش جمعیت فعال کنه در فواصل یک روز قبل و 3، 7، 14 روز بعد انجام و درصد تلفات کنه مورد تجزیه آماری قرار گرفت. نتایج تلفات کنه از تاثیر غلظت 5/0 در هزار فلومایت و10 در هزار دایابون از نوبت 3 تا 14روز در تهران از 89/82 % تا 35/56 % و از 64/82 % تا 65/49 % با کاهش و در اصفهان از 61/78 % تا 93/82 % و از 04/71 % تا 27/74 % با افزایش و در محلات نسبتا ثابت و از 68/67 % تا 70 % و 97/62 % تا 66 % به ثبت رسید. کارائی غلظت های فلوفنزین و دایابون 3 در مقایسه با کنه کش های مجاز در تهران و محلات بیشتر ولی نسبت به تاثیر آبامکتین و نیسورون کمتر در اصفهان ملاحظه شد. از غلظت های بیشتر فلوفنزین و دایابون در شروع فعالیت کنه های تارتن رز گلخانه ای و در تناوب مصرف با سایر سموم می توان استفاده نمود.

متن کامل این مقاله به زبان انگلیسی می باشد، لطفا برای مشاهده متن کامل مقاله به بخش انگلیسی مراجعه فرمایید.لطفا برای مشاهده متن کامل این مقاله اینجا را کلیک کنید.